Artykuły · Profilaktyka
Mammografia bez skierowania: kto może skorzystać z programu w 2026 roku?
Bezpłatny program mammografii obejmuje kobiety w wieku 45-74 lat. Standardowo badanie można wykonywać co 2 lata bez skierowania, w placówce stacjonarnej lub mammobusie.
Mammografia w programie przesiewowym jest badaniem dla kobiet bez objawów, wykonywanym po to, aby wykryć zmiany zanim zaczną dawać dolegliwości. W 2026 roku publiczny program profilaktyki raka piersi obejmuje kobiety w wieku 45-74 lat.
Kiedy można skorzystać bezpłatnie
W podstawowym wariancie programu badanie przysługuje co 2 lata kobietom w wieku 45-74 lat, które w tym czasie nie miały mammografii wykonanej w ramach programu profilaktycznego.
Istnieją również szczególne zasady dla części kobiet po leczeniu raka piersi, u których badanie może być wykonywane co 12 miesięcy. To nie jest jednak ten sam scenariusz co standardowy przesiew populacyjny.
Skierowanie nie jest potrzebne
Do mammografii w ramach programu profilaktycznego nie trzeba mieć skierowania. Można umówić się bezpośrednio w placówce wykonującej badanie albo przez centralną e-rejestrację w IKP lub mojeIKP.
Badania wykonują zarówno placówki stacjonarne, jak i mammobusy. Harmonogram mammobusów publikuje NFZ.
Program przesiewowy nie zastępuje diagnostyki objawów
To jedna z najważniejszych różnic. Badanie przesiewowe jest przeznaczone dla osób, które nie mają niepokojących objawów.
Jeżeli wyczuwasz nowy guzek, zauważasz wciągnięcie skóry lub brodawki, nietypową wydzielinę, zmianę kształtu piersi albo inną nową niepokojącą zmianę, nie należy czekać na kolejny termin mammografii przesiewowej. Potrzebna jest wtedy konsultacja i diagnostyka dobrana do konkretnej sytuacji.
Co z kobietami młodszymi niż 45 lat
Brak kwalifikacji do programu przesiewowego nie oznacza, że młodsza kobieta „nie może mieć badanego piersi”. Oznacza tylko, że nie znajduje się w grupie objętej tym konkretnym programem populacyjnym.
Przy objawach, obciążonym wywiadzie rodzinnym albo innych czynnikach ryzyka sposób i termin diagnostyki ustala się indywidualnie. Nie ma jednego badania właściwego dla każdej osoby niezależnie od wieku i sytuacji.
Jak zapisać się na badanie
Najprościej sprawdzić dostępność w centralnej e-rejestracji na IKP lub mojeIKP. Można też skontaktować się bezpośrednio z placówką realizującą program. NFZ publikuje również informacje o mammobusach w poszczególnych województwach.
Więcej materiałów o badaniach przesiewowych znajdziesz w dziale Profilaktyka.
Stan informacji: sierpień 2026. Kryteria programów mogą być aktualizowane, dlatego przed rejestracją warto sprawdzić bieżące zasady NFZ.