Artykuły · Profilaktyka
Szczepienie przeciw HPV w 2026 roku: dla kogo jest bezpłatne i czy zastępuje badania?
W Polsce szczepienie przeciw HPV jest bezpłatne dla osób od 9. do ukończenia 18. roku życia w odpowiednich ścieżkach programu lub refundacji. Dla dorosłych jeden z preparatów jest objęty 50% refundacją. Szczepienie nie zastępuje badań przesiewowych szyjki macicy.
HPV kojarzy się przede wszystkim z rakiem szyjki macicy, ale zakażenia tym wirusem mają znaczenie także dla innych nowotworów. Dlatego program szczepień obejmuje dziewczęta i chłopców, a nie wyłącznie dziewczynki.
W 2026 roku w Polsce funkcjonują dwie główne ścieżki bezpłatnego szczepienia dzieci i młodzieży przeciw HPV.
Dzieci od 9 do ukończenia 14 lat
W powszechnym programie szczepień osoby od 9. roku życia do ukończenia 14 lat mogą otrzymać bezpłatnie szczepienie przeciw HPV. Dostępne są dwa preparaty: Cervarix i Gardasil 9.
Do programu można zapisać dziecko m.in. przez IKP i mojeIKP albo w POZ realizującym szczepienia.
Młodzież po 14. roku życia do ukończenia 18 lat
Po wyjściu z powszechnego programu nadal istnieje możliwość bezpłatnego szczepienia w ramach refundacji. Aktualne informacje MZ i GIS wskazują na 100% refundację preparatu Cervarix dla osób od ukończenia 9 lat do ukończenia 18 lat. W tej ścieżce potrzebna jest recepta na refundowaną szczepionkę, odbiór preparatu w aptece i szczepienie w placówce.
Co z osobami dorosłymi
Dla osób po ukończeniu 18 lat Cervarix jest obecnie dostępny z 50% refundacją apteczną.
To nie znaczy, że każda dorosła osoba powinna podejmować decyzję na podstawie samego wieku. Warto omówić szczepienie z lekarzem, szczególnie jeśli pojawiają się pytania o wcześniejsze szczepienia, stan zdrowia, ciążę czy indywidualne przeciwwskazania.
Szczepienie najlepiej działa przed kontaktem z HPV, ale to nie jest jedyny moment
Największą skuteczność szczepienia uzyskuje się przed rozpoczęciem aktywności seksualnej i potencjalnym kontaktem z HPV. To jeden z powodów, dla których program kierowany jest do młodych osób.
Dorośli również mogą odnieść korzyść ze szczepienia, ale wcześniejszy kontakt z częścią typów wirusa może wpływać na zakres możliwej ochrony. Szczepionka nie leczy istniejącego zakażenia HPV.
Szczepienie nie zastępuje badań szyjki macicy
To bardzo ważne. Osoba zaszczepiona nadal powinna korzystać z programu badań przesiewowych raka szyjki macicy, gdy znajduje się w grupie wiekowej objętej programem. Żadna z dostępnych szczepionek nie eliminuje całego ryzyka związanego ze wszystkimi onkogennymi typami HPV.
W Polsce program badań szyjki macicy obejmuje obecnie kobiety w wieku 25-64 lat i wykorzystuje m.in. test HPV HR z dalszą cytologią LBC przy wyniku dodatnim.
Więcej informacji znajdziesz w artykule HPV HR, cytologia i LBC: jak wygląda profilaktyka raka szyjki macicy w 2026 roku?.
Stan informacji: sierpień 2026. Refundacja i organizacja programów mogą się zmieniać, dlatego przed szczepieniem warto sprawdzić aktualne zasady na Pacjent.gov.pl lub Gov.pl.